Samenwerken 2.0?

In 2010 schreef ik het boekje Van digibeet naar digibord, een boekje over de inzet van digiborden in het onderwijs. Het was de tijd dat iedere onderwijsinstelling op zijn minst nadacht over de aanschaf ervan. Samen met een collega bedacht ik drie scenario’s voor de inzet van dergelijke borden in de klas: voor klassikale instructie, ter ondersteuning van klassikale interactie en voor samenwerkend leren. Bij dat laatste scenario hoorde ik veel docenten vaak verzuchten: “Tsja, dan zou je eigenlijk een heel lokaal vol borden moeten hebben, één bord per groepje.” Toen ik voor het eerst een van de twee collaboration rooms van de Radboud Universiteit inliep, dacht ik meteen: dit is wat ze bedoelden.

Fidato, AV-partner van de Radboud Universiteit, leverde beide lokalen in januari op. Begin februari begon de nieuwe onderwijsperiode en moesten docenten die er wilden lesgeven voorbereid zijn. De meesten van hen hadden al een cursus gevolgd over de werkwijze en de bediening van de aanwezige technologie. Nu was de vraag: ‘hoe kunnen we het lokaal met al die technologie zo gebruiken dat het echt bijdraagt aan het leren van de studenten?’ Met veel plezier heb ik een training ontwikkeld met die vraag als startpunt.

Het begin was gemakkelijk, daar waar ik in 2010 was opgehouden met denken over de inzet van digiborden in het onderwijs, daar kon ik nu verdergaan. Alles wat ik had bedacht voor het derde, eerder genoemde scenario ‘de inzet van digiborden voor samenwerkend leren’ kon ik nu in de praktijk brengen. Alle schermen in beide lokalen zijn touchscreens. Het is nu dus echt mogelijk om studenten een groepsopdracht te geven waar ze in kleine groepen op het digibord aan kunnen werken. Maar er is veel meer mogelijk, als docent kun je in de collaboration room jouw scherm namelijk delen met alle andere schermen. En je kunt het scherm van een groepje studenten op het hoofdscherm vertonen en evenzo dupliceren naar alle andere schermen. Maar je kunt op het hoofdscherm ook een collage weergeven van meerdere andere schermen en dat weer dupliceren.

Ik heb het lokaal een avond gereserveerd en ben gaan testen. Dat voelde werkelijk als de allereerste keer dat ik op de Hogeschool Utrecht, in mijn eerste jaar als lerarenopleider, het enige lokaal met een digibord reserveerde om samen met studenten de mogelijkheden te verkennen. In Nijmegen kwam ik die avond tot vijf scenario’s:

  1. centraal en alleen: de docent gebruikt alleen het hoofsdscherm om op te presenteren
  2. centraal en samen: de docent dupliceert zijn scherm naar de andere schermen
  3. groepsopdracht met 1 laptop: studenten werken met 1 laptop op hun eigen scherm aan een groepsopdracht, de docent kan die schermen op het hoofdscherm tonen en dupliceren naar de andere schermen
  4. groepsopdracht met meerdere laptops: studenten werken met meerdere laptops op hun eigen scherm aan een groepsopdracht, de docent kan die schermen op het hoofdscherm tonen en dupliceren naar de andere schermen
  5. stand-alone samen leren: studenten werken in groepen stand-alone aan een opdracht en maken gebruik van de touchfunctionaliteit van het scherm

Er was alleen een belangrijk verschil met de tijd dat ik op de hogeschool experimenteerde met de inzet van digiborden: ik had geen studenten. Ik was bezig in een onderwijsruimte vol technologie en bedacht verschillende toepassingsmogelijkheden, maar ik had niet de mogelijkheid om die zelf, in mijn eigen onderwijs, uit te proberen. Dus tijdens de eerste drie trainingsbijeenkomsten heb ik veel geleerd. Bijvoorbeeld dat er eigenlijk een zesde scenario zou moeten zijn: studenten werken aan een groepsopdracht op hun eigen bord, maken gebruik van de touchfunctionaliteit en delen hun opbrengst via het hoofdscherm met de andere studenten. In de huidige opstelling kan dat wel, maar alleen via een work-around.

Ik heb ook ervaren dat scenario 3 en 4 veel krachtiger zijn dan ik had bedacht. Het is bepaald geen rocket-science dat je meerdere laptops op een scherm kunt aansluiten en dat weer kunt delen. Er zijn online toepassingen die een vergelijkbare werkvorm mogelijk maken, maar dan zonder dat de laptops van de studenten zichtbaar zijn op een groot groepsscherm. Maar juist dat laatste maakt het proces en de opbrengst en dus het leren veel zichtbaarder. Als docent loop je rond en kijk je gemakkelijk mee met waar studenten op dat moment aan werken. Omdat er op de Radboud Universiteit en het RadboudUMC veel wordt gewerkt met team based learning zie ik voor dat scenario nog veel meer mogelijkheden.

Inmiddels is de eerste periode in de collaboration rooms in volle gang. Het lokaal is bijna permanent bezet. De eerste ervaringen van docenten zijn positief, hoewel nog lang niet alle mogelijkheden worden benut. Maar al doende leert men. Dus wat dat betreft ben ik wel een beetje jaloers op de docenten die in die ruimtes onderwijs mogen verzorgen en op die manier samen met hun studenten veel leren over de didactische en onderwijskundige mogelijkheden van deze bijzonder goed ingerichte lokalen.

Als AudioVisueel (AV) partner van de Radboud Universiteit heeft Fidato het initiatief genomen om hen kennis te laten maken met een nieuwe vorm van collaborative learning. Naast de levering van de (AV) techniek heeft Fidato samen met Michel van Ast de vertaalslag gemaakt naar het didactisch gebruik van deze middelen in de nieuwe leeromgeving: 2 collaboratieve ruimten.

 

Na een periode van kennismaken en demonstreren is het definitieve ontwerp volledige gerealiseerd door Fidato en zijn in samenwerking met Barco diverse (knoppen)trainingen gegeven.

 

De ruimtes zijn voorzien van een groot 80 inch interactief touchscreen voor docenten. De werkplekken van de studenten hebben een 60 inch interactief touchscreen. Bovendien kunnen beide ruimtes met elkaar gekoppeld worden zodat een docent met alle 15 werkplekken interactief kan samenwerken. Daarnaast kunnen op elke werkplekmonitor vier studenten hun device gelijktijdig tonen. Op de docentenmonitor kunnen acht devices gelijktijdig getoond worden.

 

Met deze twee lokalen is dé ultieme vorm van samenwerkend leren gerealiseerd waarbij de AV techniek ondersteunend is. Omdat we vinden dat AV techniek geen doel op zich mag zijn, zijn we bijzonder trots om een partij als de Radboud Universiteit hierbij te mogen faciliteren in deze nieuwe wijze van onderwijs geven!
Harry Heldoorn (AV/ICT adviseur, Fidato)

 

01 April, 2018 BlogpostWat werkt...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *